Historia herbaty

herbaciane pola Herbata pojawiła się ok. 2737 roku p.n.e. i prawdopodobnie została zaparzona przypadkowo. Jednak pierwsze zapisane wzmianki o herbacie pochodzą z VIII wieku p.n.e. To właśnie w VIII wieku p.n.e. chiński poeta Lu You napisał "Świętą Księgę Herbaty". "Święta Księga Herbaty" opisuje rytuał ceremonii parzenia i picia herbaty. Z Chin popularność herbaty zaczęła rozprzestrzeniać się na cały świat.
W obecnych czasach na dużą skalę herbatę uprawia się w Chinach, Indiach, Sri Lanka (Cejlonie), Japonii. W Brazylii, Argentynie, Iranie, Kenii, Kamerunie i w innych już na mniejszą skalę,zwykle na własny rynek lub na niewielki eksport.
Temperatura wody i czas parzenia zależy od poszczególnych gatunków herbaty.
Herbata biała

herbata biała Biała herbata jest uważana za najlepszy gatunek herbaty na świecie. Produkowana jest w Chinach w niewielkich ilościach. Powstaje ona z młodych jeszcze nierozwiniętych pączków zbieranych zawsze wczesną wiosną. Krzewy herbaciane, których pączki mają być przeznaczone na białą herbatę, dodatkowo osłania się przed słońcem, aby nie wytworzyły chlorofilu. Następnie zrywa się tylko pączki i poddaje procesowi więdnięcia a potem suszenia. Biała herbata orzeźwia i pobudza, poleca się ją zamiast picia kawy. Nazywana jest też eliksirem młodości ze względu na niesamowitą ilość polifenoli oraz innych substancji, których jest nawet wielokrotnie więcej niż w herbacie zielonej.
Właściwości oraz działanie białej herbaty.
Przeciwdziała rozwojowi komórek rakowych, zawiera polifenole, które opóźniają proces starzenia się, zawiera dużo witaminy C, wspomaga koncentrację, obniża napięcie i stres, dodaje energii i pobudza.
Parzenie białej herbaty
Woda przeznaczona do parzenia powinna być miękka, powinna zawierać jak najmniej soli mineralnych, a w szczególności soli wapnia i magnezu. Jest delikatna i dlatego objętościowo trzeba jej używać dwa do trzech razy więcej niż innych herbat. Czas parzenia wynosi od 3 - 10 minut zależnie od gatunku, wielkości liścia i osobistych upodobań. Temperatura wody używana do zalania herbaty białej podobnie jak przy herbatach zielonych nie powinna przekraczać 80°C. Z uwagi na delikatny aromat należy unikać naczyń przesiąkniętych zapachami innych herbat.

Herbata czarna
herbata czarna Herbata czarna - bardzo popularna herbata w Polsce. Pochodzi z tych samych liści co herbata zielona, ale uzyskuje się ją w wyniku pełnej fermentacji. Herbatę czarną otrzymujemy w wyniku następujących procesów: więdnięcia, zwijania, skręcania, fermentacji, suszenia, a na końcu sortowania liści. Jednak fermentacja powoduje, że cenne garbniki zamieniają się w związki aromatyczne, oraz zmniejsza się ilość witaminy C i związków mineralnych. Herbaty czarne produkowane są na plantacjach indyjskich, chińskich i afrykańskich. Wyjątkowo aromatyczna herbata czarna pochodzi z prowincji Darjeeling i Assam w Indiach. Znane są też herbaty z Cejlonu.
Herbata czarna dzieli się na 4 podgatunki:
1. Pekoe, Orange Pekoe, Flowery Orange Pekoe - Liściowy - to herbata czarna z całych liści, z górnej części krzewu - najbardziej aromatyczna.
2. Broken Pekoe, Broken Orange Pekoe - Łamany - to rodzaj wytwarzany z połamanych kawałków liści. Liści łamane są mechanicznie podczas produkcji.
3. Souchong - duże liście herbaciane, zbierane z dolnej części krzewu.
4. Pył herbaciany, pokruszony - to herbata wytwarzana z pokruszonych liści oraz pyłu liściowego. Jest to najgorszy rodzaj herbaty, używany do produkcji herbat ekspresowych. Do wyżej wymienionych gatunków herbat dodaje się bardzo często przeróżne składniki takie jak owoce, pąki roślin czy przyprawy korzenne, które kupujemy jako herbaty aromatyzowane. Oczywiście powstają też różne mieszanki z samej czarnej herbaty. Związki zawarte w czarnej herbacie - to tanina, teina i karoten oraz witaminy - P, K, B1, B2, PP i witaminę C.
Właściwości czarnej herbaty: ma działanie bakteriobójcze, pobudza i poprawia zdolność koncentracji oraz myślenia, usprawnia trawienie, ma korzystny wpływ na układ krwionośny, chroni przed kamicą żółciową, chroni przed próchnicą.
W połączeniu z cytryną i miodem działa napotnie, pomagając w wygrzaniu organizmu i zwalczaniu infekcji.

Parzenie czarnej herbaty
parzenie herbaty czarnej Czas parzenia herbaty bardzo wpływa na smak herbaty. Parzenie herbaty w oddzielnym małym porcelanowym czajniczku i przelanie jej do porcelanowej filiżanki lub szklanki również zmienia jej smak. Na przygotowanie dobrego naparu z herbaty liściastej trzeba poświęcenia trochę czasu, cierpliwości oraz staranności. Przeważnie nie zastanawiamy się nad tym, gotujemy wodę i zalewamy herbatę, która często stoi za długo, zanim ją wypijemy. Tak zaparzona herbata nie odda nam całego swojego aromatu. Herbatę zalewamy wodą w temperaturze 90-100°C, wydobywa się cały aromat. Woda przeznaczona do parzenia powinna być miękka, powinna zawierać jak najmniej soli mineralnych, a w szczególności soli wapnia i magnezu. Herbata czarna powinna być zalewana wodą wrzącą w drugim, tak zwanym białym stadium wrzenia. Jest to moment, w którym duża ilość pęcherzyków w wodzie sprawia, że woda wydaje się biała. Woda przegotowana, czyli taka, która przeszła w trzecie, mocne wrzenie i duża ilość pęcherzy szybko odrywa się od powierzchni, pozbawiając napar aromatu, co odbija się niekorzystnie na jakości. Parzenie powinno trwać 3 - 5 min, po tym czasie uwalnia się tanina, która neutralizuje pobudzające działanie teofiliny oraz kofeiny, a smak może stać się gorzki. Na czas zaparzania należy brać pod uwagę twardość wody (im twardsza, tym dłuższe zaparzanie) oraz stopień rozdrobnienia herbaty (im drobniejsza tym zaparzanie krótsze). W czasie parzenia do 3 minut w naparze dominuje teina, która później wiązana jest przez uwalniające się do niego garbniki. Krótki czas parzenia powoduje efekt pobudzający, a dłuższy relaksujący. Tylko świeżo zaparzona gorąca herbata ma właściwy sobie wartościowy smak i aromat. Herbata zaparzana wielokrotnie wyzwala niekorzystne dla organizmu związki, co może zwiększyć ryzyko powstania nowotworu. Niektóre gatunki herbat nadają się lepiej do parzenia w twardej wodzie, np. gatunki z rejonu Assam.

Herbata czerwona herbata czerwona - poddawana jest procesowi krótkiej fermentacji (półfermentacja), dzięki temu brzegi liści mają czerwony odcień. Herbatę czerwoną produkuje się przede wszystkim w Chinach. Proces fermentacji zostaje zatrzymany poprzez suszenie liści. W Polsce najbardziej znaną odmianą herbaty czerwonej jest Pu-Erh. Herbata Roiboos zaliczana do herbat czerwonych pochodzi z czerwonokrzewu.
Właściwości lecznicze herbata zawdzięcza procesowi fermentacji. Im dłużej herbata dojrzewa (leżakuje tak jak wino) w odpowiednich warunkach, tym właściwości są lepsze. Herbata Pu-Erh może leżeć nawet 60 lat, w przeciwieństwie do innych, których nie powinno się przechowywać dłużej niż rok. W dawnych czasach Pu-erh produkowana była w małych ilościach, w specjalnych trudno dostępnych grotach. Herbaty czerwone mają charakterystyczny silny zapach i ziemisty posmak. Najlepsze herbaty są liściaste, oryginalne posiadają oznaczenie Pu-Erh i są paczkowane w Chinach.
Właściwości oraz działanie czerwonej herbaty: łagodzi skutki spożycia alkoholu, wspomaga pracę wątroby (pobudza procesy trawienne, przyspiesza przemianę materii), posiada właściwości przeciwutleniające, zapobiega próchnicy zawiera sporo fluoru, pomaga we wzmacnianiu naczyń krwionośnych, poprawia krążenie obwodowe i mózgowe, obniża poziom cholesterolu, hamuje zmiany miażdżycowe, poprawia zły nastrój, dobra na depresję, ma właściwości moczopędne, obniża ciśnienie, obniża poziom cukru we krwi.
Związki zawarte w czerwonej herbacie - garbniki, alkaloidy, flawonoidy, minerały (wapń, magnez, cynk, mangan, miedź, selen, fluor, żelazo), witaminy C, E i P małe ilości kofeiny i taniny oraz olejki eteryczne.
Parzenie czerwonej herbaty - pół łyżeczki herbaty na filiżankę, zalewamy wodą w temperaturze 90°C i parzymy przez 3 - 6 minut. Herbatę czerwoną możemy zaparzać kilkakrotnie.

Herbata Yerba mate bombillia Yerba mate jest to herbata napar robiona z liści ostrokrzewu paragwajskiego i z tego powodu nazywana jest czasami herbatą paragwajską. Pije się ją w specjalnych naczyniach, tykwach ze specjalną rurką zakończoną filtrem zwanym bombillą. Bombillia zapobiega połykaniu drobnych liści herbaty. Wykonane są z metalu, drewna, bambusu i mają różny kształt oraz dodatki np. pierścienie. Mogą być rozkręcane do czyszczenia. napar yerba mate
Właściwości pozytywne:
- ma działanie pobudzające, poprawia pamięć i koncentracją oraz poprawia nastrój,
- wzmacnia odporność, skórę, włosy i paznokcie,
- wspomaga trawienie, przyspiesza przemianę materii, obniża poziom złego cholesterolu.
Przeciwwskazania
Yerba mate posiada dużą zawartość kofeiny i należy pić ją w umiarze tak samo jak i kawę prawdziwą. Nie jest zalecana dla osób z chorobą wrzodową żołądka, kobietom w ciąży i karmiącym. Dla początkujących przygodę z yerba mate zaleca się sypać mniej suszu przeznaczonego na napar.
Parzenie - do tykwy wsypujemy 3/4 suszu yerba mate i zalewamy wodą o temperaturze ok. 80°C. Naparu nie wolno mieszać. Po wypiciu można ponownie zalać wodą, czynność to można powtarzać kilkakrotnie, nawet do 6 razy. Sposobów parzenia yerba mate jest wiele.

Herbata zielona zbiór zielonej herbaty Herbata zielona - jest to najstarsza ze wszystkich herbat. Najbardziej popularna w krajach azjatyckich, w polsce zaczyna powoli zdobywać popularność. Liście zielonej herbaty zrywa się z tych samych krzewów, co liście herbaty czarnej. Na zieloną herbatę liście zielone poddawane są suszeniu i obróbce cieplnej, co powstrzymuje proces fermentacji. Dlatego liście zachowują swój zielony kolor, smak herbaty jest delikatniejszy i zachowuje więcej cennych składników i właściwości leczniczych niż herbaty czarne. Smak jest bardziej gorzki niż herbaty czarnej. Zielona herbata ze względu na swoje cenne właściwości oraz zapach, wykorzystywana jest do produkcji kosmetyków i perfum. Odmiany uprawiane ekologicznie tzw. bio herbata jest najzdrowsza. Picie 3 filiżanek zielonej herbaty dziennie, dobrze wpłynie na nasze zdrowie. Zawiera mało teiny, dlatego zieloną herbatę mogą pić osoby z nadciśnieniem. Zaleca się picie herbaty zielonej kobietą w ciąży.
Właściwości oraz działanie zielonej herbaty:
- wspomaga leczenie, oczyszcza organizm z toksyn, - obniża poziom cholesterolu, jednocześnie powoduje wzrost cholesterolu HDL, - chroni przed zawałem serca, udarem mózgu, reguluje ciśnienie krwi, - hamuje rozwój wielu nowotworów oraz zapobiega ich powstawaniu, - poprawia koncentrację, spowalnia proces rozwoju choroby Alzheimera, - ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe oraz przeciwwrzodowe; - hamuje próchnicę, wzmacnia kości i zęby, bo zawiera dużo fluoru, - korzystnie działa w przypadku nadciśnienia tętniczego, - łagodzi stan oczu przy zapaleniu spojówek oraz powiek, - reguluje wydzielanie żółci, pobudza trawienie, neutralizuje nadkwaśność gastryczną, - działa przeciwko kamieniom w wątrobie, nerkach i pęcherzu moczowym, - ma właściwości antyoksydantu - przeciwutleniające, likwiduje wolne rodniki, które spowalniają proces starzenia, - łagodzi dolegliwości związane z reumatyzmem, - hamuje predyspozycje do krzepliwości krwi (koagulacji), - wspomaga odchudzanie, - pomaga się odstresować.
Związki zawarte w zielonej herbacie - sole mineralne, aminokwasy, witaminy P, K, A, E, PP ,duża zawartość witaminy C, witaminy z grupy B ( B, B1, B2, B5), związki garbnikowe, alkaloidy: teofina, teobromina, związki purynowe, lecytyna, kumaryny, olejek lotny. Związki mineralne zawierające wapń, magnez, żelazo, sód, fosfor, miedź, fluor, mangan, krzem i jod.
Barwniki: chlorofil, ksantofil, karoten, tealawinę i tearubiginę.
Parzenie zielonej herbaty
Herbatę zieloną najlepiej zaparzać wodą źródlaną lub filtrowaną o temperaturze 60°C- 90°C w zależności od rodzaju herbaty. Unikajmy zaparzania wrzątkiem, bo herbata stanie się mętna, gorzka i cierpka w smaku oraz straci swoje właściwości zdrowotne. Dla ułatwienia podaję sprawdzony sposób, aby zagotowana woda osiągnęła temperaturę 90°C. Po prostu pozostawiamy ją w temperaturze pokojowej na 3 - 4 minuty, a temperaturę 75°C otrzymamy po około 12-14 minutach i dopiero wtedy zaparzamy herbatę. Parzymy 2 - 3 minuty, aby herbata nie nabrała gorzkiego posmaku i będzie działać pobudzająco. Działanie odprężające osiągamy po parzeniu od 3 do 8 min. Te same liście można parzyć trzykrotnie, ale najlepszy napar będzie z drugiego parzenia.
Nie powinno się popijać leków zieloną herbatą oraz należy myć zęby, bo zostawia trudny do usunięcia osad.

Herbata żółta - nazywana także herbatą cesarską, mało znana i trudno ją kupić. Produkowana w Chinach w bardzo małych ilościach, dlatego jest bardzo drogą herbatą. Herbata żółta jest grupą pośrednią między czarnymi, a zielonymi herbatami. Liście żółtej herbaty poddaję się fermentacji i proces fermentacji jest przerywany. Są to herbaty lekko fermentowanee. Herbata żółta jest delikatna, a w aromacie można wyczuć delikatny smak ciemnej czekolady i kawy.
Właściwości oraz działanie żółtej herbaty:
- dobry wpływ na układ trawienny, oczyszcza organizm ze szkodliwych substancji z organizmu, przywraca siły witalne, posiada mała zawartość teiny (tylko 0,35%).
Parzenie żółtej herbaty
Żółtą herbatę zaparzamy wodą o temperaturze 70-80°C, parzymy przez około 3-5 minut.